Ο ‘ΣΤΡΑΤΩΝΑΣ’ ΤΗΣ ΥΠΑΤΗΣ

Το εντυπωσιακό κτήριο που σήμερα στεγάζει το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας, δεσπόζει στο δυτικό άκρο της Υπάτης. Ο χαρακτηρισμός ‘’στρατώνας’’ δείχνει ότι οικοδομήθηκε για να καλύψει ανάγκες του ελληνικού στρατού.Για το χρόνο κατασκευής του κτηρίου αυτού δεν υπήρχε καμία επίσημη μαρτυρία. Άλλοι τοποθετούσαν την κατασκευή του στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας και άλλοι στην περίοδο της βασιλείας του Όθωνα (1833-1862). Η σύγχυση αυτή όμως διαλύεται μ’ένα σύντομο χρονικό-γραμμένο στη γλώσσα της εποχής- που δημοσιεύτηκε σε φύλλο (φυλ.48) της Αθηναϊκής εφημερίδας ‘’Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΘΕΙΣΑ ΕΛΛΑΣ’’ το Δεκέμβριο του έτους 1836. Ο συντάκτης του κειμένου είναι ανώνυμος που κρύβεται κάτω από το αρχικό ‘’Χ’’. Το ιστορικό αυτό κείμενο που αποτελεί και ένα επίκαιρο σχόλιο πάνω στο σεβασμό των χρημάτων του Δημοσίου Ταμείου έχει ως εξής:

«Ο ΣΤΡΑΤΩΝ ΤΗΣ ΥΠΑΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ.

Το λαμπρότερον Δημόσιον κατάστημα, κατά την Στερεάν Ελλάδα, μετά το Νοσοκομείον των Αθηνών, είναι ο Στρατών της Υπάτης ∙  η ωραιότης του, η ευρυχωρία του και η στερεότης του είναι παντός επαίνου ∙  και πρό πάντων η μετριότης των δια την οικοδομήν του καταναλωθέντων χρημάτων , διότι, εν ώ χωρεί έως 200 τακτικούς, ή 500 ελαφρούς , μόλις εξωδεύθησαν 27 χιλ. δραχμών ∙ αρκετοί νομίζομεν έπαινοι είναι τα ρηθέντα δια τον ενάρετον και άξιον Λοχαγόν του Μηχανικού Μανιτάκην , τον αγαθόν Υπολοχαγόν Πετμεζά, και τον άοκνον Ανθυπολοχαγόν Τριγγέτα, όστις και ιδιαιτέρως επιστάτησεν εις την οικοδομήν του Στρατώνος ∙ είθε να είχαμεν πολλούς τοιούτους αξιωματικούς, ή μάλλον να τους εμιμώντο οι συναδελφοί των ∙ και μ’ όλα ταύτα είμεθα περίεργοι να ηξεύραμεν πόσας μυριάδας δραχμών έμελλεν να χρειασθώσιν δια την κατασκευήν του αν εγίνετο από μηχανικούς ξένους.

Αθήναι , τη 9 Δεκεμβρίου 1836                                                                              Χ.   »

Το 1848 στη διάρκεια αντικυβερνητικών εξεγέρσεων ο Στρατώνας αποτελεί διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο των κυβερνητικών στρατευμάτων και παράλληλα κέντρο επιχειρήσεων και φυλάκισης αντιμαχόμενων ομάδων της περιοχής της Υπάτης. Η Ελλάδα μεγαλώνει, τα σύνορα αλλάζουν  και κάποια στιγμή μετά το 1881 το κτήριο του στρατώνα της Οροφυλακής εγκαταλείπεται και μαραζώνει. Ο μνημειώδης κυκλικός πύργος , που προστάτευε τη Νότια εξωτερική είσοδό του με την επιβλητική σκάλα , γκρεμίζεται στις αρχές της δεκαετίας του 1950 . Παρόλα αυτά παραμένει ορόσημο για την πόλη. Νέα περίοδος αρχίζει από το 1950 έως το 1962 όταν στο κτήριο στεγάζονται τα Γραφεία της Κοινότητας και από 1952 έως το 1968 καλύπτει τις ανάγκες του Γυμνασίου Υπάτης. Η νέα χρήση του κτηρίου αναζωογονεί τα σπλάχνα του και σφύζει πάλι από ζωή. Στις αίθουσες του επιτελείται το λειτούργημα της μόρφωσης από φωτισμένους εκπαιδευτικούς και στον αύλειο χώρο του γυμνάζονται και παίζουν οι έφηβοι και οι νέοι της Υπάτης και των γύρω χωριών. Παράλληλα στον όροφο, στην αίθουσα εκδηλώσεων δίνονται θεατρικές παραστάσεις και πραγματοποιούνται πλείστες άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Στις 25 Μαρτίου 1974 δίνεται η τελευταία θεατρική παράσταση του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου Υπάτης. Ορόσημο για την Ιστορία του κτηρίου αποτελεί ο χαρακτηρισμός του το 1982 από το Υπουργείο Πολιτισμού και Επιστημών ως έργο που χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας και ως ιστορικό μνημείο, του οποίου η εξωτερική όψη διασώζει χαρακτηριστικά της τοπικής αρχιτεκτονικής της εποχής του. Η ιστορική αυτή απόφαση της υπουργού Αμαλίας – Μαρίας (Μελίνας) Μερκούρη, δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 21 Απριλίου 1982 : «Χαρακτηρίζουμε ως έργο τέχνης που χρειάζεται ειδική Κρατική προστασία και  ως ιστορικό μνημείο , το κτίριο του Στρατώνα , της πόλεως Υπάτης , ιδιοκτησίας του Δήμου Υπάτης , γιατί σ’αυτό διαδραματίστηκαν τα συγκλονιστικά γεγονότα της Επαναστάσεως του 1848 , αλλά και γιατί αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της τοπικής αρχιτεκτονικής  της εποχής του (πριν από το 1848) με τη λιτή και αυστηρή μορφή του: Κτίριο διώροφο κεραμοσκεπές με συμμετρική όψη, με βάση και γωνίες κατασκευασμένες με γωνιόλιθους. Κτισμένο με γκρίζα πελεκητή πέτρα έχει αξιόλογο μαρμάρινο θύρωμα εισόδου και στο εσωτερικό του επιβλητική σκάλα που οδηγεί στον όροφο. Επίσης βρίσκεται πάνω σε ένα πλάτωμα της Οίτης και με τον επιβλητικό του όγκο δεσπόζει στην περιοχή» (ΦΕΚ 177/τευχ. Β / σελ. 1597-1598). Με την κήρυξη αυτή , ο Στρατώνας της Υπάτης πέρασε στην κατηγορία των Διατηρητέων Μνημείων του Κράτους. Το 1998 το κτήριο παραχωρείται από το Δήμο Υπάτης στο Υπουργείο Πολιτισμού προκειμένου να στεγαστεί το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας. Στις 18 Μαρτίου του 2007 εγκαινιάζεται το  Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας, έργο του Υπουργείου Πολιτισμού. Η χρήση του κτηρίου άλλαξε μέσα στο χρόνο , αλλά ο ρόλος του παρέμεινε ο ίδιος. Τα μαθήματα έγιναν εκπαιδευτικά προγράμματα και ξεναγήσεις. Οι θεατρικές παραστάσεις και οι χοροεσπερίδες έγιναν εκδηλώσεις και πολιτιστικά δρώμενα. Το κτήριο παρόλη τη μεταποίηση του από εκπαιδευτικό σε πολιτιστικό ίδρυμα, συνεχίζει τον κοινωνικό και παιδευτικό του ρόλο. Η πλούσια ιστορική διαδρομή του κτηρίου παραμένει έντονη , διδακτική , ηθοπλαστική , γεμάτη από μνήμες και αποτελεί την κιβωτό της πολιτιστικής ταυτότητας της Υπάτης.

1982 ΣΤΡΑΤΩΝΑΣ ΥΠΑΤΗΣ

Στην ιστοσελίδα μας έχουν δημοσιευτεί μέχρι τώρα πολλές φωτογραφίες με δρώμενα εντός και εκτός της ‘Στρατώνας’ και ο αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει σε ενότητες γιά να συνθέσει το παζλ του ρόλου που διαδραμάτισε το οικοδόμημα αυτό στην Υπάτη.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: