ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην »Σελίδα» τούτη δημοσιεύονται άρθρα-εργασίες. Το συλλεκτικό και ερευνητικό αντικείμενο αποτελεί αποκλειστικό πόνημα του συγγραφέα.

ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ

01) Η »ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ»

02)  Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΤΗΣ

03)  ΤΑΠΗΤΟΥΡΓΕΙΑ ΥΠΑΤΗΣ

04)  ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ-ΑΠΟΘΗΚΗ ΥΠΑΤΗΣ

05) ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΣΥΣΣΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΤΗ

06) ΡΑΛΛΥ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΚΑΙ ΥΠΑΤΗ

07) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΑΤΗ

08) ΔΙΟΙΚΗΤΗΡΙΟΝ ΥΠΑΤΗΣ

09)ΤΡΕΙΣ ΓΕΝΙΕΣ ΥΠΑΤΑΙΩΝ ΠΑΝΤΟΠΩΛΩΝ (ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΑΣ)

10) Ο ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΗΣ 14-01-1997

«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»      ******   «»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»

Η ‘ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ’                                                

(Του Αλέξανδρου Τσακατίκα)

Ονομασία που αφορά σε τοπωνύμιο της Υπάτης, συγκεκριμένα σε συνοικία στα νότια ορεινά της. Αντίθετα απ ότι περιμένει κάποιος, οικιστικά η Υπάτη φέρει το βόρειο προσανατολισμό της να ‘ακουμπάει’ τον Φθιωτικό κάμπο και η νότια πλευρά της είναι σκαρφαλωμένη στις βραχώδεις απόκρημνες πλαγιές της Οίτης.

ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ ΚΑΙ ΚΑΣΤΡΟ

ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ ΚΑΙ ΚΑΣΤΡΟ

Η ‘Κουρναρίτσα’ λοιπόν αποτελεί την πιό νότια συνοικία της Υπάτης, τα περισσότερα σπίτια δε, είναι χτισμένα κάτω από τον μεγάλο βράχο και από το Κάστρο της Υπάτης. Διαφέρει αρκετά από το υπόλοιπο σύνολο της πόλης. Πρωτίστως παρέχει αμφιθεατρική συγκλονιστική θέα, αποπνέει ορεινή αίσθηση, μπορεί να χιονίζει μόνο εκεί και όχι στην υπόλοιπη Υπάτη, αλλά κυρίως διαθέτει πρώτης τάξεως ανηφόρες για λαχάνιασμα , που σε συνδυασμό με κάποιες παγωνιές τον χειμώνα κάνει την διαφορετικότητα γιά τους διαμένοντες.

ΑΝΗΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

ΑΝΗΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

Η προέλευση της ονομασίας έχει δύο εκδοχές. Η πρώτη στηρίζεται στην ύπαρξη ενός μεγάλου πουρναριού κοντά στα Σφηκέικα (θέση Πύργος) που οι ντόπιοι το αποκαλούσαν ‘Πουρναρίτσα’.Με τον καιρό το Π έγινε Κ και έτσι επικράτησε. Η δεύτερη εκδοχή, μάλλον η επικρατέστερη, οφείλεται στην προτροπή πρός τους ‘Κουρναρτσιώτες’ από τους συνδαιτημόνες της πλατείας «άντε να πάτε να κουρνιάσετε», μιάς και τα σπίτια δίνουν την αίσθηση ότι είναι κουρνιασμένα στους απόκρημνους βράχους. Η απορία πάντως του αρθογράφου, είναι τι οδήγησε τους πρώτους κατοίκους να ζήσουν εκεί. Λέτε να συνδυάζεται με το Κάστρο?
Πέρα από τα ιστορικά στοιχεία, εκείνο που αξίζει κάποιος να αναφέρει για την Κουρναρίτσα είναι ότι η απαράμιλλη ομορφιά της.Τολμώ να πώ ότι ένα τέτοιο μέρος σε άλλη χώρα της Ευρώπης θα είχε αξιοποιηθεί τουριστικά και θα αποτελούσε πόλο έλξης τουριστών.(Φανταστείτε περιποιημένα γραφικά δρομάκια, ένα ‘’καφέ’’ με πλήρη θέα στον κάμπο..λέμε τώρα..).Προσωπικά πιστεύω ότι έστω έτσι όπως είναι η κατάσταση σήμερα αξίζει ο επισκέπτης να περιδιαβεί τα μονοπάτια της Κουρναρίτσας .

2012 11 25 ΒΡΑΧΟΣ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑΣ

ΒΡΑΧΟΣ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑΣ

Ο Μεγάλος Βράχος..

ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

Σπίτια κάτω από τον βράχο..

2012 11 25 ΜΟΝΑΧΙΚΟ ΣΠΙΤΑΚΙ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

ΜΟΝΑΧΙΚΟ ΣΠΙΤΑΚΙ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

Μοναχικό σπιτάκι, μέσα στο πράσινο.

ΔΡΟΜΑΚΙ ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

ΔΡΟΜΑΚΙ ΣΤΗΝ ΚΟΥΡΝΑΡΙΤΣΑ

Στα δρομάκια της.

ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΥΠΑΤΗΣ

Καί γιά το τέλος πανοραμική θέα της Υπάτης (σε μεγάλο format) από την Κουρναρίτσα.

………………………………………………………………………………………………..

Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΤΗΣ

(Του Αθανάσιου Βασιλείου)

Από την ασετυλίνη ………..στη Δ.Ε.Η.

Από τη δεκαετία του 1920 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950,ο δημόσιος φωτισμός της Υπάτης, στη πλατεία και στους κεντρικούς της δρόμους, γινόταν με μεγάλα φανάρια πολυγωνικού σχήματος, που στηριζόταν σε σιδερένιες κολόνες και ως καύσιμη ύλη χρησιμοποιούνταν η ασετυλίνη(ακετυλένιο). Υπήρχαν συνολικά πέντε τέτοια φανάρια.Ένα φανάρι υπήρχε στο κέντρο της πλατείας (φαίνεται σε επιστολικό δελτάριο-καρτ ποστάλ-της πλατείας «Αινιάνων» του 1937).

ΦΑΝΟΣΤΑΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ

Τα άλλα τέσσερα είχαν τοποθετηθεί σε σημεία κεντρικών δρόμων και σε σταυροδρόμια.Το ένα ήταν στο σημείο όπου τελείωνε το καλντερίμι, από την πλατεία προς  το Δημαρχείο στη θέση όπου σήμερα είναι η οικία Παναγιώτη Περδικάκη.Το δεύτερο ήταν στο σημείο όπου τελείωνε το καλντερίμι, από την πλατεία προς τον «Στρατώνα», εκεί όπου σήμερα είναι η οικία Γιάνη Ευθυμιόπουλου.Το τρίτο ήταν δίπλα στην οικία Γεωργίου Μαυροδήμου και το τέταρτο έξω από το Δημοτικό Σχολείο στη  σημερινή έξοδο προς Λαμία. Την ευθύνη του φωτισμού είχε υπάλληλος της κοινότητας Υπάτης. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τέτοια χρέη εκτελούσε ο Δημήτριος Πονηρός, ο επονομαζόμενος «Γκαμήλας», (λόγω του ψηλού αναστήματος).

ΠΟΝΗΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Τα φανάρια τα άναβε με το σούρουπο και τα έσβηνε λίγο πριν το ξημέρωμα. Για περισσότερη ευκολία τα φανάρια κατέβαιναν και ανέβαιναν, με τη βοήθεια ενός απλού μηχανισμού που αποτελούνταν από συρματόσχοινο και τροχαλία.Την ίδια εποχή ο φωτισμός των καταστημάτων γινόταν με λάμπες ασετυλίνης, ενώ των οικιών είτε με καντήλια, είτε με λάμπες πετρελαίου φωτιστικού (καθαρό). Το φωτιστικό πετρέλαιο το διέθετε το Μονοπώλιο της Υπάτης και όχι τα παντοπωλεία. Μεταπολεμικά και συγκεκριμένα στις αρχές της δεκαετίας 1950 έγινε κάτι πάρα πολύ σημαντικό, όσον αφορά τον φωτισμό της πόλης. Τότε πραγματικά η Υπάτη είδε το φώς το αληθινό!! Η Κοινότητα αγόρασε- μέσω του Μετοχικού Ταμείου Στρατού και με την υποστήριξη του Γιάννη Γράψα που τότε υπηρετούσε ως στρατιωτικός στη αντίστοιχη υπηρεσία- γεννήτρια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας . Προερχόταν από πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού που παροπλίστηκε και ήταν πετρελαιοκίνητη.Τοποθετήθηκε στο κτίριο που υπήρχε στο περίβολο του ναού του Αγίου Γεωργίου.

ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΥΠΑΤΗΣ

Ο υπεύθυνος που εγκατέστησε την γεννήτρια ονομαζόταν Κοτρώνης. Ο ίδιος έδειξε τον τρόπο λειτουργίας σε υπάλληλο της κοινότητας και ανέλαβε την εργολαβία κατασκευής και ανάπτυξης του δικτύου διανομής ρεύματος (κολόνες, αγωγοί, μονωτές κ.ά.) για τον κοινόχρηστο φωτισμό, τον φωτισμό των καταστημάτων, των υπηρεσιών και των οικιών. Η Κοινότητα όρισε υπεύθυνο για τον ηλεκτροφωτισμό – λόγω τεχνικών γνώσεων – τον Παναγιώτη Στεργιόπουλο, τον επονομαζόμενο «Κάρολο», που είχε ως βοηθό στο έργο του τον Ευάγγελο Σακκά. Η εκκίνηση και η παύση λειτουργίας της γεννήτριας γινόταν βάσει συγκεκριμένου ωραρίου, ανάλογα με την εποχή. Το Φθινόπωρο και τον Χειμώνα από το σούρουπο μέχρι τις 10μ.μ., την Άνοιξη και το Καλοκαίρι μέχρι τις 12μ.μ.Όλο το έργο έγινε με κοινοτικά έξοδα και η Κοινότητα έβαλε τέλη φωτισμού που εισπράττονταν κάθε μήνα. Αυτά είχαν οριστεί ανάλογα με τον αριθμό των λαμπτήρων πυρακτώσεως που διέθεται το κατάστημα ή κάθε οικία. (π.χ. 1 λαμπτήρας 5 δραχμές, 2 λαμπτήρες  10 δραχμές, 3 λαμπτήρες πάλι 10 δραχμές ).Βέβαια όλα τα νοικοκυριά και τα καταστήματα πλήρωναν και τέλη κοινοτικού (κοινόχρηστου) φωτισμού. Αυτός ο τρόπος φωτισμού κράτησε μέχρι λίγο πριν το 1958. Στη συνέχεια η ηλεκτροδότηση έγινε μέσω της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η.) που δημιούργησε τις δικές της σύγχρονες υποδομές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας   και σύγχρονο δίκτυο διανομής της. Η γεννήτρια πουλήθηκε στη ΔΕΗ και μεταφέρθηκε σε κάποιο νησί μας για να συνεχίσει το ρόλο της. Ο συμπαθής «Κάρολος»  προσλήφθηκε ως υπάλληλος στη ΔΕΗ και μετακόμισε οικογενειακώς για να εγκατασταθεί οριστικά στην πόλη της Λαμίας.

1963 ΥΠΑΤΗ (ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ)

1963

Στην φωτογραφία αυτή του 1963 βλέπουμε στα αριστερά το κτίριο πού πρίν φιλοξενούσε την γεννήτρια.

…………………………………………………………………………………………………..

ΤΑΠΗΤΟΥΡΓΕΙΑ ΥΠΑΤΗΣ  

 (του Αθανάσιου Βασιλείου)

Στο τέλος της δεκαετίας του 1950 και αρχές της δεκαετίας του 1960 – συγκεκριμένα από το 1957 έως το 1961 – λειτούργησαν στην Υπάτη δύο ταπητουργεία. Πιθανότατα λειτούργησαν στα πλαίσια προγράμματος απόκτησης δεξιοτήτων , απασχόλησης , αλλά και οικονομικής στήριξης του (νεαρού) γυναικείου πληθυσμού της υπαίθρου.

Το πρώτο ταπητουργείο λειτούργησε από το 1957 έως το 1959 υπό την εποπτεία του Εθνικού Οργανισμού Καπνού. Ο υπεύθυνος του προγράμματος αυτού σε όλο το Νομό Φθιώτιδας  ονομάζονταν Πεσμαζόγλου .Το ταπητουργείο ήταν εγκατεστημένο στο ισόγειο και τον πρώτο όροφο της σημερινής οικίας Παναγιώτη Καϊμακάμη (πρώην οικία του ιατρού Γεωργίου Γιωτόπουλου ).Εκεί σε κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους είχαν τοποθετηθεί αργαλειοί (μεγάλοι κάθετοι όπως φαίνονται στις φωτογραφίες) και κοπέλες κυρίως από την Υπάτη , ασκούνταν σε μια πρώτη φάση στην εκμάθηση της υφαντικής τέχνης (υφάντρες), από την υπεύθυνη του ταπητουργείου η οποία καταγόταν από τη Δράμα και όλα αυτά τα χρόνια λειτουργίας του διέμενε στην  Υπάτη (το όνομά της δεν είναι διαθέσιμο).Σε μία δεύτερη φάση όμως το ταπητουργείο παρήγαγε και προϊόν , δηλαδή χαλιά διαφόρων τύπων, μεγεθών , σχεδίων και χρωμάτων , πολύ υψηλής ποιότητας τόσο που – σύμφωνα με αναφορές – η διάθεσή τους εκτός από την εγχώρια αγορά γινόταν και στις αγορές του εξωτερικού.Μετά η μικρή αυτή βιοτεχνία σταμάτησε τη λειτουργία της στην Υπάτη και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Σπερχειάδα για την εκπόνηση και εκεί ανάλογου προγράμματος  .  Οι αργαλειοί δόθηκαν ως δώρο σε μερικές από τις τότε κοπέλες για περαιτέρω δική τους χρήση και σε όλες δόθηκε ως δώρο ένα χαλί για να εμπλουτίσουν την «προίκα» τους.Αξίζει στο σημείο αυτό να αναφέρουμε τις κοπέλες εκείνης της εποχής που ήταν :Βλάχου Ειρήνη, Γεωργοπούλου Λίτσα (αδελφή της Βασιλικής Κοντογεώργου από Σπερχειάδα), Ζήκα Μαρία , Καραγκούνη Μαρία , Κοντογεώργου Γαρουφαλιά , Λέλη Αρετή (από Καστανιά), Παγοροπούλου Αφροδίτη, Παλαντά Ελευθερία , Παναγιωτοπούλου Ευθυμία, Παπαιωάννου Στέλλα, Σακκά Πιπίτσα , Στέφου Αικατερίνη, Σχίζα Ελένη, Σταθοπούλου Αθηνά (από Καστανιά).Απ’ αυτήν την περίοδο βρήκαμε φωτογραφικό υλικό με μερικές από τις κοπέλες και μάλιστα «επί το έργον».

1957

Φωτογραφία του 1957  (Από αρ.) Παπαιωάννου Στέλλα και Παναγιωτοπούλου Ευθυμία

1957

Επίσης το 1957 οι Λέλη Αρετή,Παναγιωτοπούλου Ευθυμία και Σχίζα Ελένη.

1957

Κι άλλη μιά φωτό του 1957 με τις Γεωργοπούλου Λίτσα και Ζήκα Μαρία.

1957

1957 Σακκά Πιπίτσα.

Το δεύτερο ταπητουργείο λειτούργησε αμέσως μετά το τέλος λειτουργίας του πρώτου και για διάστημα τριών περίπου ετών , από το 1959 έως το 1961. Αυτό ήταν υπό την υψηλή προστασία των Βασιλέων (όπως φαίνεται και στη φωτογραφία που παραθέτουμε).

1959

Μάλιστα μετά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του το επισκέφτηκε η τότε πριγκίπισσα Σοφία (σύζυγος αργότερα του Βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος ), ακριβώς για να δείξει την  εύνοια της βασιλικής οικογένειας.Ήταν εγκατεστημένο στον πρώτο όροφο της παλιάς οικίας του Κώστα Πατήθρα (πρώην οικία Σαμαρά), στο δεξιό μέρος της κατηφόρας από την πλατεία προς το Γυμνάσιο – Λύκειο , πίσω ακριβώς από το εμπορικό κατάστημα του Επαμεινώνδα Κατσίμπρα.

1959 ΕΜΠΟΡΙΚΟΝ ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑ ΚΑΤΣΙΜΠΡΑ

Σε ένα ενιαίο χώρο είχαν τοποθετηθεί αργαλειοί και κοπέλες ύφαιναν χαλιά υψηλής ποιότητας . Σε αυτό εργάζονταν μερικές από τις προαναφερθείσες κοπέλες , αλλά και κάποιες άλλες.

1960 ΥΦΑΝΤΡΕΣ ΤΑΠΗΤΟΥΡΓΕΙΩΝ ΥΠΑΤΗΣ

Αργότερα και αυτή η βιοτεχνία σταμάτησε τη λειτουργία της στην Υπάτη και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Αμφίκλεια.

(Με χαρά δημοσιεύσαμε φωτογραφίες πού βρέθηκαν από την περίοδο αυτή που αποκαλύπτουν μία ακόμη άγνωστη αλλά ενδιαφέρουσα πτυχή τής πολιτιστικής ζωής του τόπου μας.Ευχαριστίες πολλές εκφράζονται και στα άτομα που βοήθησαν στην συλλογή του φωτογραφικού υλικού.)

****************

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ-ΑΠΟΘΗΚΗ ΥΠΑΤΗΣ

(του Αλέξανδρου Τσακατίκα)

Με τον όρο Ελληνικά Μονοπώλια προσδιορίζονταν η αποκλειστική διάθεση από την Ελληνική Πολιτεία, χοντρού αλατιού, φωτιστικού πετρελαίου, παιγνιόχαρτων και πυρείων (σπίρτα).

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΥΡΕΙΑ

Η σύσταση της κρατικής μονοπωλιακής  δραστηριότητας πραγματοποιείται με το αλάτι το 1833 και η ίδρυση ολοκληρώνεται σε όλα τα προιόντα μέχρι το 1884 ως εταιρεία ΕΔΥΠ, η οποία στις αρχές του 1900 μετονομάζεται σε ΕΔΕΜΕΔ (Εταιρεία Διαχείρησης Ειδών Μονοπωλίου Ελληνικού Δημοσίου), ονομασία που παρέμεινε μέχρι της οριστικής κατάργησης των Μονοπωλίων την 1η Ιανουαρίου του 1986.Τα προαναφερθέντα υλικά αποτελούσαν το προς πώληση  αντικείμενο και στις Αποθήκες του  Μονοπωλίου Υπάτης. Στην Υπάτη λειτούργησε πριν τον Β Παγκόσμιο πόλεμο, περίπου το 1930 ,έκτοτε δε, στεγάζονταν στην σημερινή οικία του υπογράφοντα το άρθρο, μέχρι την οριστική διάλυση τους. Διαχειριστής Μονοπωλίου Υπάτης (όπως ήταν ο διοικητικός τίτλος) για πολλά χρόνια υπήρξε ο πατέρας του υπογράφοντα Παναγιώτης Τσακατίκας, οι δε αποθήκες βρίσκονταν στο υπόγειο του σημερινού σπιτιού.

1967

Στις φωτογραφίες, βλέπουμε την πόρτα της κεντρικής αποθήκης, εκεί όπου ήταν το αλάτι, τα σπίρτα και οι τράπουλες.Το καύσιμο ήταν σε ξεχωριστή αποθήκη, δίπλα.

1963 01 ΥΠΑΤΗ

Ο ανεφοδιασμός στα είδη ήταν διαρκής και γίνονταν από την Λαμία πλήν του αλατιού που έφτανε κατευθείαν από τις αλυκές. Ειδική αναφορά χρειάζεται στο γεγονός ότι τα παλιότερα χρόνια καμήλες ,φορτωμένες με αλάτι, από την Στυλίδα φτάναν στην Υπάτη γιά να αντικατασταθούν αργότερα από  φορτηγά που ξεκινούσαν από το Μεσολόγγι.Οι εργάτες ξεφόρτωναν από τα φορτηγά το αλάτι με σακκιά και τα άδειαζαν στον χώρο αποθήκευσης.Τα σπίρτα ήταν σε μεγάλα χάρτινα πακέτα, που μέσα τους είχαν μικρότερα των δέκα. Αυτά προμηθεύονταν τα περίπτερα γιά να διαθέσουν τα σπιρτόκουτα σε λιανική πώληση. Οι τράπουλες (Ελληνικής κατασκευής) έφθαναν σε συσκευασμένα ξύλινα ασήκωτα κιβώτια και είχαν μιά ιδιαιτερότητα…… Διέφεραν από κάθε άλλη τράπουλα εισαγωγής  στο εξής. Ο Βαλές απεικονίζονταν με Θ, η Ντάμα με Κ και ο Ρήγας με Β. (Ο Θεράπων την Κόρη του Βασιλιά)……

Απίστευτο αλλά αληθινό….δεν υπάρχουν φωτογραφίες από τον εσωτερικό χώρο, δεν βρέθηκαν αναζητώντας τις στον στενό οικογενειακό κύκλο. Θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος ότι δεν διασωθήκαν φωτογραφίες…..Δυστυχώς η αδυσώπητη αλήθεια είναι ότι δεν υπήρξαν ποτέ.Απλά κανείς δεν ένοιωσε την ανάγκη να φωτογραφίσει έναν υπόγειο χώρο και η μοναδική πιθανότητα να βρεθούν είναι κάποιος τυχαία να φωτογράφησε εργάτες που ξεφορτώναν αλάτι.

****************************

ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΣΥΣΣΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΤΗ

(του Αθανάσιου Βασιλείου)

Στη διάρκεια της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου, στην Αθήνα, στον Πειραιά, την Θεσσαλονίκη και σε όλες τις πρωτεύουσες των νομών λειτούργησαν μαθητικά συσσίτια με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. Πρόσφεραν στα άπορα παιδιά πρωινό αποτελούμενο από γάλα σκόνη, ψωμί και τυρί. Αργότερα ο θεσμός αυτός επεκτάθηκε και στα σχολεία της υπαίθρου. Το 1964 με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου, καθιερώθηκε με ειδική διάταξη η λειτουργία των μαθητικών συσσιτίων σε όλα τα δημοτικά σχολεία της χώρας που είχαν τις απαραίτητες υποδομές. Στην Υπάτη επειδή το Δημοτικό Σχολείο είχε ανάλογες υποδομές, λειτούργησαν τα συσσίτια για όλους τους μαθητές –άπορους και μη-μέχρι και το 1968 που καταργήθηκε οριστικά η σχετική διάταξη, από την τότε κυβέρνηση της επταετίας. Το συσσίτιο προσφερόταν όλες τις μέρες της εβδομάδας, πλην Σαββάτου και Κυριακής. Το σχολείο που χρησιμοποιούνταν γι’αυτό το σκοπό ήταν το 1ο Δημοτικό (δίπλα στο σπίτι του Γιάννη Γράψα), το σημερινό κτίριο που στεγάζεται το ‘’Κακογιάννειο Αστεροσχολείο’’. Το συσσίτιο ετοιμαζόταν σε ειδικό χώρο-μαγειρείο που είχε και τον κατάλληλο εξοπλισμό (κατσαρόλες, μεγάλα καζάνια κ.λ.π). Αυτό βρισκόταν στο πίσω προαύλιο (βόρειο) του σχολείου στο ανατολικό του μέρος (συνεχόμενο σ’αυτό υπήρχε υπόστεγο με κεραμοσκεπή, που μαζεύονταν οι μαθητές- μαθήτριες, όταν ο καιρός δεν ήταν καλός ).Σερβιριζόταν στη δυτική αίθουσα του σχολείου που είχε διαμορφωθεί ως αίθουσα εστιατορίου. Εκεί είχαν τοποθετηθεί σε παράλληλη διάταξη μεγάλες τραπεζαρίες και επιμήκεις πάγκοι για καθίσματα (πριν για ένα μικρό διάστημα ως τέτοια αίθουσα χρησιμοποιήθηκε το υπόγειο στο κτίριο του Μπαλάφα ). Το συσσίτιο περιελάμβανε πρωινό και μεσημεριανό. Ως πρωινό προσφερόταν γάλα με κακάο (το γάλα ήταν σκόνη, δηλαδή αφυδατωμένο γάλα διαλυμένο σε ζεστό νερό ), εκτός από Τετάρτη και Παρασκευή που λόγω νηστείας, προσφερόταν μαύρο τσάι ‘’Ευρωπαϊκό’’. Το πρωινό συνοδευόταν από μια φέτα ψωμί και μερικές φορές από ένα μικρό κομμάτι κίτρινο τυρί. Το μεσημεριανό ήταν διαφορετικό κάθε μέρα. Συνοδευόταν από μπόλικο ψωμί που ήταν άσπρη ‘’φραντζόλα’’ από τους δύο τότε φούρνους που υπήρχαν στην Υπάτη, του Αχιλλέα Ζαφείρη και Νίκου Σακκά. Η προμήθεια των τροφών και διαφόρων υλικών γινόταν από την Σχολική Επιτροπή (ή σχολική εφορία ), η οποία είχε και την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία του συσσιτίου. Χρέη μαγείρισσας-σερβιτόρας όλα τα χρόνια εκτελούσε η συμπαθής και άξια νοικοκυρά Ουρανία Κωνσταντοπούλου (Κωσταντόπλαινα). Επειδή όμως δεν μπορούσε μόνη της να τα βγάλει πέρα, για την προετοιμασία του συσσιτίου, το σερβίρισμα του και το πλύσιμο των σκευών φαγητού, βοηθούσαν δύο μητέρες μαθητών-τριών, εναλλάξ καθημερινά (τόσες μέρες όσα παιδιά είχε η καθεμιά στο σχολείο). Βέβαια το συσσίτιο-πρωί και μεσημέρι-δεν ξεκινούσε χωρίς την καθιερωμένη προσευχή. Επίβλεψη ασκούσαν στην όλη διαδικασία οι δάσκαλοι-δασκάλες και φυσικά ο Διευθυντής-ή η Διευθύντρια που τις περισσότερες φορές απαιτούσαν να καταναλωθεί όλη η ποσότητα του φαγητού και στη συνέχεια να αποχωρήσουν οι συτιζόμενοι. Για τους νεώτερους όλα αυτά ίσως να μην έχουν να τους πούνε κάτι-πιθανόν και τίποτα-όμως για τους μεγαλύτερους τα μαθητικά συσσίτια αποτέλεσαν αναπόσπαστο κομμάτι της σχολικής τους ζωής και σίγουρα ξυπνούν μνήμες παλιών δύσκολων αλλά ξένοιαστων και ωραίων χρόνων.

Μέχρι σήμερα δυστυχώς δεν καταφέραμε να βρούμε φωτογραφίες απο τα συσσίτια στην Υπάτη,πιθανώς και να μην υπάρχουν .Δημοσιεύεται μία που βρέθηκε στο internet,έτσι γιά να υπάρχει εικόνα στους νεότερους .

Παραθέτουμε επίσης αναπαράσταση του συσσιτιακού πάγκου με τα σκεύη,όπως αυτά διασώθηκαν και φωτογραφήθηκαν στο “πέρα Δημοτικό”.

****************************

ΡΑΛΛΥ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΚΑΙ ΥΠΑΤΗ

(Του Αλέξανδρου Τσακατίκα)

Στο τέλος Μάη ή αρχές Ιούνη διεξάγεται στην Ελλάδα ο αγώνας του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ράλλυ (WRC), το 59ο Ακρόπολις.Παραμένει μακράν ο μοναδικός παγκόσμιος αθλητικός θεσμός που διοργανώνεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα και για πάρα πολλά χρόνια στο παρελθόν ήταν άρρηκτα συνδεδεμένος με την περιοχή μας γενικότερα. Επικές σελίδες του μηχανοκίνητου αθλητισμού γράφτηκαν  στα βουνά της Στερεάς και μεγάλο μερίδιο σε αυτό είχε και η Οίτη μας. Αποτελεί τιμή για το βουνό μας ότι κάποια στιγμή σε αγωνιστικό περιοδικό του εξωτερικού, η Ειδική Διαδρομή  ‘Παύλιανη’ ψηφίστηκε ως η πληρέστερη και απαιτητικότερη χωμάτινη ειδική στην ιστορία των Ράλλυ. Πολλές ειδικές διαδρομές πού αποτέλεσαν τον κορμό του αγώνα στο παρελθόν διοργανώθηκαν κοντά μας. Χωρίς να τις αναφέρω όλες παραθέτω ονόματα όπως ”Στύρφακα (βλέπε φωτό), Μοσχοκαρυά, Καλαμάκι, Αρχάνι, Ασβέστης, Τσούκα (!!!!!), Ταρζάν(!!!!!), Γιαννιτσού, Ροβολιάρι, Κλωνί, Δίλοφο, Μάρμαρα, Νικολίτσι, Κυριακοχώρι, Περιβόλι, Ανατολή, Παύλιανη (!!!!!) και Πύργος’’.

1977 RA ΕΔ ΣΤΥΡΦΑΚΑ

1977 RA ΕΔ ΣΤΥΡΦΑΚΑ

Η  ‘χρυσή’ επιτυχία του αγώνα το 2005 που επιβραβεύτηκε στο τέλος της χρονιάς ως ο καλλίτερος αγώνας του πρωταθλήματος, δυστυχώς έμελλε να είναι και η τελευταία χρονιά που οι ‘παγκόσμιοι’ οδήγησαν στα μέρη μας. Η εκτίναξη της δημοφιλίας του ράλλυ  ώθησε αρκετούς  εμπλεκόμενους  με την διοργάνωση να αναζητήσουν πιό προσοδοφόρες λύσεις  στην προβολή και διεξαγωγή του αγώνα κυρίως για ίδιο όφελος, κάνοντας το ‘’μοιραίο’’ λάθος να λησμονήσουν και να προσπεράσουν την ιστορία του θεσμού. Επέλεξαν να φύγει ο αγώνας από τα πατρογονικά του εδάφη. Δεν κατάλαβαν ότι ο αγώνας είχε σχεδιασθεί πάνω στο ‘thrill’ των βουνών της Στερεάς. Το ‘τσίρκο’ μεταφέρθηκε στα άχρωμα και αφιλόξενα βουναλάκια γύρω από την Αθήνα για μια τριετία και δυστυχώς το τελικό αποτέλεσμα ήταν μειωμένο θέαμα, συλλογή μυρίων παρατηρήσεων από τους ξένους και καταστροφή- χρεωκοπία χορηγών. Οι συμμετοχές σταδιακά μειώθηκαν, η αίγλη του αγώνα ξεθώριασε  και από τότε ο κατήφορος δεν έχει σταματημό. Όσοι άσκησαν κριτική χαρακτηρίστηκαν ως εχθροί του ράλλυ και κάποιοι σαν τον υπογράφοντα ως σωβινιστές (λόγω καταγωγής…).Στην απέλπιδα επιχείρηση αναδιοργάνωσης  με την μεταφορά του Ράλλυ στο Λουτράκι, έγιναν φιλότιμες  διορθωτικές προσπάθειες ανάκτησης ενδιαφέροντος με κινήσεις εντυπωσιασμού. Υποχρεώνοντας τους αγωνιζόμενους να ‘’σέρνονται’’ μέσα σε μια ημέρα από την Κορινθία μέχρι τον Παρνασσό και το Καλλίδρομο και άντε πάλι πίσω, ο στόχος ήταν  να ξεσηκωθούν τα  ‘παλιοσείρια’’  στην Στερεά αλλά δυστυχώς ..μάτια που δεν βλέπονται , γρήγορα ξεχνιούνται. Μετά  ήρθε και η κρίση…..αποτέλεσμα οι με το ζόρι  φέτος δηλωμένες 50 συμμετοχές και ένα κουτσουρεμένο πρόγραμμα για τα προσχήματα…..Να είμαστε όμως δίκαιοι. Η παραμυθένια και αγνή πλευρά του σπόρ άρχισε να φθίνει από την παγκόσμια οργάνωση και όχι από εμάς.Απλά εμείς βρεθήκαμε την κρίσιμη στιγμή σε έξαρση κουτοπονηριάς και έτσι την ‘πατήσαμε’.. Η πίεση προς την εμπορικότητα ξεκινά από την διοικούσα αρχή του σπόρ ‘στας Ευρώπας’. Θα μπορούσαμε να επιμείνουμε στο δόγμα του all time classic αγώνα, να διαφημίσουμε τον μύθο μας και να κατοχυρώσουμε την διαφορετικότητα……Αναμένοντας τίτλους τέλους?  Πιθανώς ναι αλλά ας ελπίζουμε πως όχι..

Τις ωραίες εκείνες ημέρες λοιπόν υπήρχε μία διάχυτη αναστάτωση στους Φθιωτείς, που ‘συν γυναιξί και τέκνοις’ επέδραμαν στα βουνά και στα πουρνάρια για να δούν τα ‘’ράλλια’’. Η Μαγιάτικη φύση συναγωνίζονταν από χρονιά σε χρονιά για την ομορφάδα της και προσφέρονταν ιδανικά για να νοιώσει κανείς την έναρξη του καλοκαιριού.Τι κι αν το ντούς σκόνης που σήκωναν τα θηρία σκέπαζε τα ‘λέλουδα’, τι κι αν χρειαζόταν ατέλειωτο περπάτημα για ένα θεαματικό σημείο, τι κι αν ένα γρήγορο πέρασμα ήταν λίγο? Όλοι σε διονυσιακή μέθη από τους εξπέρ της ταχύτητας.Την μυρουδιά του θυμαριού την διαδέχονταν η ανακατεμένη μυρουδιά σκόνης και Castrol και ο κρότος των εξατμίσεων διέκοπτε άξαφνα την απόλυτη ησυχία της φύσης. Τίποτα δεν ήταν πιο ερεθιστικό από το να τα ζήσει κάποιος όλα αυτά σε μια πανέμορφη Ελληνική ύπαιθρο. Δεν ήταν όμως  μόνο οι μέρες του αγώνα. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίαζαν  και οι ελεύθερες τότε δοκιμές. Η επαφή των ντόπιων με τους επαγγελματίες οδηγούς αποκτούσε σε κάποιες περιπτώσεις χαρακτήρα φιλίας και η ξεχασμένη σήμερα Ελληνική φιλοξενία τότε ξεδιπλώνονταν περίτρανα. Στα ορεινά, ερημωμένα τον υπόλοιπο χρόνο, χωριουδάκια  γέροι και γριές βολτάριζαν δίπλα στα ελικόπτερα και τα service και σχολίαζαν με θέρμη τα γρήγορα περάσματα των ‘’θεών’’  δίνοντας άθελά τους αυτό το ξεχωριστό χρώμα του παλιού γλυκού Ακρόπολις.Ακούγεται ως υπερβολή, αλλά για πολλούς τέτοιους ανθρώπους, το ΡΑ ήταν το γεγονός της χρονιάς, ήταν πηγή ζωής….’’Εβαξε ο τόπος γιέ μ’’ μου έλεγε μια γιαγιά στην Τσούκα  το 1990 όταν την ρώτησα πως της φάνηκε το θέαμα. ‘’Εδώ έχνε θιούς τα βνά μας θα τς  τιμωρήσνε αφνούς άμα μας πάρουν του ράλλυ’’ μου έγνεψε απειλητικά ένας αιωνόβιος γέροντας όταν του είπα το 2006 ότι φέτος δεν θα έχει αγώνα στα βουνά μας.

1996 TOMMI MAKINEN

1996 TOMMI MAKINEN

Ο ‘Ακροπολικός θίασος’ βρέθηκε να πρωταγωνιστεί πολύ κοντά στην Υπάτη στις 9 Ιούνη του 1997 με service park και park ferme στα Λουτρά.

2-map

Γιά την λεπτομέρεια το κοντινότερο σημείο στην Υπάτη που πέρασαν τα ‘θηρία’, ήταν στην διασταύρωση της Αμαλώτας στην εκκλησία (Ρέμα ‘Καλόγηρος’).

1997

1997

Το 2005 η διαδρομή αυτή επανέκαμψε.

2005 LOEB ΑΜΑΛΩΤΑ ΥΠΑΤΗΣ

2005 LOEB ΑΜΑΛΩΤΑ ΥΠΑΤΗΣ

2005 LOEB ΑΜΑΛΩΤΑ ΥΠΑΤΗΣ

2005 ΑΜΑΛΩΤΑ ΥΠΑΤΗΣ- HIRVONEN MIKO

2005 ΑΜΑΛΩΤΑ ΥΠΑΤΗΣ- HIRVONEN MIKO

Από Υπαταίους εμπλεκόμενους είχε προταθεί στην οργάνωση η διέλευση των αυτοκινήτων σε απλή διαδρομή από την πλατεία της Υπάτης. Σε πρώτη φάση είχε γίνει αποδεκτή σαν πιο αμφιθεατρική λόγω καταρράκτη και υπόλοιπης φυσικής ομορφιάς.Αρχικά είχε εγκριθεί η διέλευση και η προσέγγιση για την αφετηρία της ΕΔ Πύργος  μέσω της εξής διαδρομής:  Υπάτη-Καπνοχώρι-Μονή (τι ποιό όμορφο)-Λυχνό-Λιάσκοβο- Πύργος.

2005leg3

Στις αλλαγές της ύστατης στιγμής, (χωρίς λογική εξήγηση), η χάραξη άλλαξε και προτιμήθηκε η διαδρομή του 1997 Λουτρά-Λαδικού-Βασιλικά- Αμαλώτα-Μπίρλια-Μεσοχώρι-Περιστέρι–Πύργος. Ετσι χάθηκε από την ιστορία η δυνατότητα φωτογράφησης στην πλατεία μας αγωνιστικών αυτοκινήτων.

2005

2005

Αναρτούμε ανέκδοτες φωτογραφίες  του Μίκο Χίρβονεν (Miko Hirvonen), δυνητικού διεκδικητή του φετινού πρωταθλήματος, από την διαμονή του στο ξενοδοχείο ‘Άνοιξις’ του Χονδραλή στα Λουτρά Υπάτης το 2005.

2005

2005

Η έδρα του αγώνα ήταν στην Λαμία αλλά αρκετοί οδηγοί διέμεναν στα Λουτρά.

2005 HIRVONEN ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΥΟ ΣΥΖΥΓΟ ΤΟΥ

2005 HIRVONEN ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΥΟ ΣΥΖΥΓΟ ΤΟΥ

Δίνεται έτσι η ευκαιρία σε φανατικούς του είδους να θυμηθούν τον νεαρό τότε οδηγό και να τον συγκρίνουν με τον star των ημερών μας.

2013 01 HIRVONEN MIKO

2013 01 HIRVONEN MIKO

(Οι χάρτες προέρχονται από τα έντυπα φυλλάδια της διοργάνωσης)

********************

07) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΑΤΗ

(Του Αλέξανδρου Τσακατίκα)

Στα τέλη της δεκαετίας του 60 εμφανίστηκε στην Υπάτη το πρώτο επίσημο φροντιστήριο εκμάθησης ξένης γλώσσας. Συγκεκριμένα ήταν το παράρτημα Μπούργου από την Λαμία με μαθήματα Αγγλικών.Η διδασκαλία γίνονταν σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με υποτυπώδη επίπλωση και πρόχειρα ή αυτοσχέδια θρανία. Πρώτη φορά γίναν μαθήματα στο κτίριο που βλέπουμε στην φωτογραφία, πίσω από το σημερινό market Παπαζαχαρία.

1970

1970

.

ΑΓΓΛΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟ 01

Ξυλόσομπες και θερμάστρες σπιράλ αναλάμβαναν την θέρμανση στα κρύα του χειμώνα (ακόμα θυμάμαι τα ξυλιασμένα μου πόδια από το κρύο ‘μωσαικό’ και όταν το γύριζε σε βοριά η σόμπα ‘μπούκωνε’ και τα μάτια έτσουζαν από την καπνιά)Το μαθητικό κοινό ήταν αρκετά ανομοιογενές.Πραγματικά, ήταν δύσκολο εκείνη την εποχή να διαστρωματωθεί  σωστά μία τάξη Αγγλικών την στιγμή που η ξένη γλώσσα ήταν νεωτερισμός (και θα πρέπει να αναγνωρίσουμε στους Υπαταίους γονείς  ότι αποδείχτηκαν προοδευτικοί και ώθησαν τα παιδιά τους στην εκμάθηση). Στην συνέχεια οι αίθουσες διδασκαλίας φιλοξενήθηκαν στης Νικολούς, στο σπιτάκι που βλέπουμε δεξιά στην φωτογραφία απέναντι από το ξενοδοχείο Ζαγκανά σήμερα, αλλά και αλλού…

ΑΓΓΛΙΚΑ

Το 1973 το Πανελλήνιο δίκτυο Αγγλικών Στρατηγάκη είχε παράρτημα και στην Υπάτη.

Στιγμιότυπο 1 (17-6-2015 12-43 μμ)

1981. Αγγλικά Ξυθάλη στην πλατεία.

1973 ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΡΑΤΗΓΑΚΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΥΠΑΤΗΣ

Οι εποχές άλλαξαν.Σήμερα η μη εκμάθηση ξένης γλώσσας ισοδυναμεί με αναλφαβητισμό.Θα πρέπει να αποδώσουμε τα εύσημα στους πιονιέρους της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών και να αρχειοθετήσουμε την προσφορά της Αγγελικής  Παναγιωτοπούλου στην κοινωνία της Υπάτης που δίδαξε πρώτη Αγγλικά στις αρχές της δεκαετίας του 60.Τελευταίο επίσημο φροντιστήριο υπήρξε του Ξυθάλη.

…………………………………………………………………………………………………….

08) ΔΙΟΙΚΗΤΗΡΙΟΝ ΥΠΑΤΗΣ

(Του Αθανάσιου Βασιλείου)

Στα μέσα Οκτωβρίου 1944 οι Γερμανοί κατακτητές μετά από τριετή κατοχή της χώρας μας, επιτέλους έφυγαν και από την δική μας πολύπαθη περιοχή.Η προπολεμική όμορφη και οργανωμένη πόλη της Υπάτης μετά από πυρπολήσεις, ανατινάξεις και καταστροφές κτιρίων και υποδομών καθ’όλη τη διάρκεια της κατοχής  είχε μετατραπεί σε ένα τεράστιο ερείπιο. Όλοι οι Υπαταίοι προσπάθησαν να ξαναφτιάξουν με κόπους και θυσίες τις οικίες τους, τις αποθήκες τους, τους ναούς τους αλλά και να βοηθήσουν στην ανασυγκρότηση των υπηρεσιών της πόλης.Όλες οι Δημόσιες και Κοινοτικές υπηρεσίες της Υπάτης είχαν μείνει χωρίς στέγη και η τότε Κοινότητα της Υπάτης έπρεπε να μεριμνήσει για την γρήγορη και αποτελεσματική στέγαση τους με σκοπό την επαναλειτουργία τους. Βρέθηκε μια λύση για την προσωρινή εγκατάσταση των υπηρεσιών σε μία μεγάλη ορθογώνια ξύλινη αποθήκη. Η αποθήκη αυτή ήταν κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό Λιανοκλαδίου και είχε φτιαχτεί από τους εισβολείς Γερμανούς για να την χρησιμοποιούν ως χώρο αποθήκης-φύλαξης υλικών. Ένα χρόνο μετά την αποχώρηση τους (1945), η αποθήκη αποσυναρμολογήθηκε και μεταφέρθηκε στη Υπάτη. Στήθηκε εκ νέου νοτιοανατολικά της πλατείας Αινιάνων σε οικόπεδο ιδιοκτησίας αδελφών Τσακνιά, στη θέση όπου σήμερα υπάρχουν οι οικίες των αδελφών Αποστόλου και Πέτρου Αθανασίου

1949

1949

Η αποθήκη αυτή λειτούργησε ως μετακατοχικό Διοικητήριο περίπου για μια πενταετία. Εκεί στεγάστηκαν το Κοινοτικό Γραφείο, το Ειρηνοδικείο, το Δημοτικό Σχολείο, το Ταχυδρομείο και το Τηλεγραφείο μέχρι την εγκατάσταση τους αργότερα σε μόνιμα κτίσματα.

1949 ΤΗΛΕΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΑΤΗΣ-ΥΠΑΤΗ (ΦΩΤΟ2

Η Κοινότητα στη συνέχεια εκποίησε την ξυλεία σε κατοίκους της Υπάτης, οι οποίοι τη χρησιμοποίησαν για διάφορες κατασκευές στις οικίες τους. Κάποιοι άλλοι τη χρησιμοποίησαν για την κατασκευή πρόχειρων καταστημάτων κυρίως περιφερειακά της πλατείας. Τέτοιου είδους καταστήματα ήταν στο νότιο μέρος της πλατείας το χασάπικο του Ρώδη Παπαζαχαρία, τα ψιλικά-τσιγάρα του Θανάση Μωραΐτη και το χασάπικο του Κώστα Παπαϊωάννου. Το τελευταίο ήταν εκεί που αρχίζει το Γιαχνί σοκάκι, στη θέση που σήμερα υπάρχει το κτίριο του Παναγιώτη Πατήθρα

1965 ''ΣΤΕΝΟ ΚΑΡΥΑΜΠΑ''-ΥΠΑΤΗ (ΦΩΤΟ4)Επίσης στο βόρειο μέρος της πλατείας, το κουρείο του Χρήστου Γεωργίου και το μανάβικο-ψιλικά του Αλέκου Αποκορίτη στη θέση που υπήρχε αργότερα το περίπτερο του Δημητρίου Τσεκούρα και σήμερα υπάρχει το Ταχυδρομείο Υπάτης.

ξυλεια 01

ξυλεια 02

Επίσης σε πιο απομακρυσμένες θέσεις από την πλατεία κατασκευάστηκαν και αρκετά τσαγκάρικα. Δείγματα τέτοιων κατασκευών έφτασαν μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1970.

………………………………………………………………………………………..

09)ΤΡΕΙΣ ΓΕΝΙΕΣ ΥΠΑΤΑΙΩΝ ΠΑΝΤΟΠΩΛΩΝ

(του Αθανάσιου Βασιλείου)

Πρόκειται για την οικογένεια Παπαζαχαρία με την πιο μακρόχρονη παράδοση στο λιανικό εμπόριο ειδών παντοπωλείου.Η αρχή έγινε με τον Κώστα Παπαζαχαρία ή «Κωσταντάκη» που το 1930 άνοιξε παντοπωλείο εκεί που είναι σήμερα η οικία Παπαθανασίου, δίπλα στο παντοπωλείο, του εγγονού του Κώστα.

ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΩΣΤΑΣ(ΚΩΣΤΑΝΤΑΚΗΣ-ZAXAΡΑΚΗΣ-ΣΤΡΑΤΣΑΣ)(ΦΩΤΟ 1)

Στο πίσω μέρος υπήρχε και χάνι για άλογα. Στο πατάρι του μαγαζιού λειτουργούσε ταβερνείο και κάθε μέρα μετά το σούρουπο μαζεύονταν παρέες πατρινών να πιουν τα κρασάκια τους.

1970

1970

Ας δούμε όμως πως περιγράφει ο αείμνηστος Κώστας Ζαφείρης με τον δικό του γλαφυρό τρόπο στους «Παλιοί τύποι της Υπάτης» , το τι γινόταν στο εν λόγω μαγαζί:«….. στο πατάρι διάφοροι θαμώνες, φίλοι γκαρδιακοί, κουβέντα και κρασάκι. Εκεί το κατοσταράκι , «ο μπάφλος», ή «το σαντικλέρ» τις περισσότερες φορές κατέβαινε ξεροσφύρι. Αν τύχαινε και υπήρχε για μεζές τίποτα λυσαλατισμένες Σαλωνίτικες ελιές ή καμία νουρά από σκουράντζο ή και γουμαροτύρι (μείγμα από καρυδοτρίματα , ρίγανη και αλάτι), τότε χαράς Ευαγγέλια. Στο ισόγειο ο Κωσταντάκης ή «Στράτσας» και γιατί «Στράτσας»; Έλεγαν τότε στράτσο το χοντρόχαρτο περιτυλίγματος, που πάντα ήταν βαρύτερο απ’το περιεχόμενο, όταν το ψώνιο ήταν λίγο. Για να μη λερώσει, τάχα, τη σέσουλα , έβαζε τις ελιές με τα χέρια κι’ ύστερα πιάνοντας κάποιο χαρτονόμισμα μεταξύ αντίχειρος και δείκτου το έτριβε, λέγοντας «στράτσα-στράτσα», γιατί το χαρτονόμισμα έδινε την αξία του στρατσόχαρτου. Χτυπούσε και λίγο με το δάχτυλο το δίσκο της ζυγαριάς από κει που ήταν τα ψώνια για να «το πει σωστά η ζυγαριά». Αλλά καμιά φορά ξεχνούσε και έβαζε τις ελιές με τη σέσουλα και στη συνέχεια με την ίδια έβαζε και τη ζάχαρη, τις φακές, τα φασόλια και τα κουκιά …..»Ο Κωσταντάκης κράτησε το μαγαζί μέχρι τον πόλεμο του 1940. Στην κατοχή το κτίριο καταστράφηκε από τους κατακτητές.

Μεταπολεμικά οι δύο γιοί του, ο Γιάννης και ο Ζαχαρίας αποτέλεσαν τη δεύτερη γενιά παντοπωλών.Ο Γιάννης το 1950 έφυγε από την Υπάτη και εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Λαμία. Άνοιξε ένα μεγάλο και σύγχρονο παντοπωλείο στο κέντρο της πόλης, στην οδό Αγίου Νικολάου, στη Στοά Μουσάτου.

1962 ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΝ ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΑ ΙΩΑΝΝΗ-ΛΑΜΙΑ(ΦΩΤΟ 2) Μαζί του εργαζόταν η σύζυγός του Αφροδίτη και οι δύο κόρες του, Μαργαρίτα (Ρίτα) και Κυριακή (Κική)

1958 ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΑ Ι.-ΛΑΜΙΑ(ΦΩΤΟ 3)

Το διατήρησε μέχρι το 1970 , που βγήκε στη σύνταξη και στη συνέχεια το παραχώρησε στην κόρη του Μαργαρίτα και στο σύζυγό της Γιάννη Παπαθανασίου.

Ο Ζαχαρίας το 1952, έφτιαξε εκ νέου το παντοπωλείο στην Υπάτη με την επωνυμία «Ο ΖΑΧΟΣ», αλλά όχι στην ίδια θέση με εκείνη του παλιού, αλλά στη θέση που είναι μέχρι σήμερα.

ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΑΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ(ZAXOΣ)(ΦΩΤΟ 4)

Ασχολούνταν όμως και με γεωργικές εργασίες και σιγά-σιγά μύησε στη δουλειά αυτή, το μεγαλύτερο γιο του Κώστα, ο οποίος αποτέλεσε την τρίτη γενιά.

2012-ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΩΣΤΑΣ

Ο Κώστας από το 1971 το ανέλαβε μόνος του, το διαμόρφωσε με τον μοντέρνο τρόπο του «μίνι μάρκετ» και το διατηρεί μέχρι σήμερα εξυπηρετώντας τους πελάτες του με σεβασμό και ευγένια.

ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ''ZAXOΣ ''

…………………………………………………………………………………………..

10) Ο ‘ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ’ ΤΗΣ 14ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1997

(τού Αλέξανδρου Τσακατίκα)

Οι ουρανοί άνοιξαν καί έφεραν ισχυρές βροχές στις 14 -01-1997. Αργά το βράδυ η στάθμη τού ποταμού Σπερχειού ανέβηκε πολύ καί σαν συνέπεια, οι γέφυρες του στην περιοχή μας, μία μία έπεφταν θύματα του υδάτινου θυμού .

1997 01 15

1997 01 15

Το πρωί της 15ης Ιανουαρίου η μεγάλη γέφυρα στον δρόμο Λουτρών- Λιανοκλαδίου ήταν έτσι….

1997 01 17

1997 01 17

καί παρέμεινε γιά αρκετό καιρό κατεστραμένη..

1997 01 17

1997 01 17

Από τις συνεχείς και ισχυρές βροχοπτώσεις, ακόμη καί στις 17-01 ο κύριος δρόμος γιά την Υπάτη παρέμενε κλειστός

1997 01 17

1997 01 17

Λόγω των κατολισθήσεων, γιά μέρες η πρόσβαση γιά την Υπάτη ήταν διαθέσιμη μόνο από τον χωματόδρομο Πουρνιά- Μοιράς.

1997 01 17

1997 01 17

Η γέφυρα γιά την Φτέρη …

1997 01 17

1997 01 17

Πρόχειρη επισκευή γιά την γέφυρα Αγιου Γεωργίου-Καρπενησίου.

1997 01 17

1997 01 17

Οι μόνες γέφυρες του Σπερχειού πού άντεξαν στην θεομηνία ήταν των Κομποτάδων, στο Καστρί (φωτό) καί της Βίστριτσας… (όλες οι  κατοχικές !!!!!)

…………………………………………………………………………………………..

Ένα Σχόλιο to “ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ”

  1. joemarkakis Says:

    Γεια σας, χρόνια πολλά και Χριστός Ανέστη! Θα ήθελα να ρωτήσω τον κ.Αλέξανδρο Τσακατίκα σχετικά με τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ-ΑΠΟΘΗΚΗ ΥΠΑΤΗΣ. Μου έφερε πριν από λίγο η μάνα μου ένα σπιρτόκουτο που έχει κρατήσει ως ενθύμιο, είναι αυτό με το κριάρι που εικονίζεται πάνω αριστερά στην πρώτη εικόνα του σχετικού άρθρου. Η ίδια που έζησε εκείνη την εποχή λέει πως το σπιρτόκουτο αυτό δεν είναι χάρτινο αλλά ξύλινο (πολύ λεπτό φύλλο). Αναρωτιόταν όμως σχετικά με την χρονολογία κυκλοφορίας του και δεν μπορούσε να θυμηθεί. Εξωτερικά στην πλαστική συσκευασία που το έχει εσωκλείσει έχει γράψει χειρόγραφα (μάλλον η ίδια) «Πολύ παλιό – 50 ετών;». Μήπως γνωρίζετε ή μπορείτε να μάθετε να μας πείτε πότε κυκλοφορούσε; Χρονολογία ή περίοδο κυκλοφορίας (από τότε – μέχρι τότε). Ευχαριστούμε πολύ για τα υπέροχα κείμενα και πάλι χρόνια πολλά 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: